Hestabv MrGPS Vermeeren Prubo Annenhoeve SRR Denken over paarden

Esdoorn herkennen van zaadje tot boom


R&M 1 april 2019 

 

Wees uiterst allert op de veroorzaker van atypische myopathie bij paarden

Pas enkele jaren geleden werd het verband gelegd tussen atypische myopathie bij paarden en de Esdoorn. De raadselachtige sterfte van paarden die vaak zomaar dood in de weide werden aangetroffen, bleek het gevolg van esdoornvergiftiging. Nog steeds is dit gegeven bij veel paardenliefhebbers onbekend. 
Ook dit jaar zullen er helaas weer vele honderden paarden sterven door gebrek aan kennis over de Esdoorn. 
 

De oorzaak van de vaak dodelijke spierziekte  is de stof hypoglycine A, die soms wel en soms niet in de esdoorns aanwezig is. De oorzaak hiervan is niet bekend. 

Uit onderzoek van de Universiteit van Utrecht blijkt dat het percentage hypoglycine A per boom verschillend kan zijn. Zelfs kan per boom het ene deel de gifstof bevatten en een ander deel niet.  

Vooralsnog gaat men ervan uit dat de Gewone Esdoorn (Acer pseudoplatanus) welke in Nederland algemeen voorkomt en de Vederesdoorn (Acer Negundo) de soorten zijn die de stof hypoglycine A bevat. Bij de Noorse Esdoorn eVeldesdoorn of Spaanse Aak komt deze stof niet voor. 

 

Ziektesymptomen:

Spierzwakte en stijve verkrampte spieren

Ademhaling sneller en/of moeilijk

Soms lichte verhoging of daling van lichaamstemperatuur

Spiertrillingen

Veel gaan liggen (wordt vaak verward met koliek)

Dier eet meestal nog wel, doch moeizaam 

Myoglobinurie (koffiekleurige urine door spierafbraak)

Vaak volle blaas omdat paarden enkel staand kunnen plassen. Bij dode dieren is de blaas soms gesprongen.

Snel verergerende symptomen

75 % sterft snelle dood (meestal binnen 3 dagen)

Paarden die overleven, houden er vaak hartrithmestoornissen aan over

  

Onvoorspelbaar 

Uit minstens één recent praktijkgeval (april 2019) is gebleken dat paarden tientallen jaren zonder enig probleem in een wei met een Gewone Esdoorn konden leven, om dan ineens een dodelijke AM-vergiftiging op te lopen. 

De vraag is of deze boom of haar zaden in het verleden al hypoglycine A bevatte en door welke oorzaken deze plots kon veranderen tot een dodelijke boom.

 

Mogenlijk zijn er naast hypoglycine A nog meer factoren welke een rol spelen bij het ontstaan van Atypische myopathie. 

 

Zaden, zaailingen, jaarlingen en bladeren zijn allen giftig

In de herfst en winter zorgen de gevallen bladeren en zaden voor gevallen van atypische myopathie bij paarden. 
In het voorjaar zorgen de jonge kiemenplantjes, maar ook jaarlingen en 2 jarige boompjes voor deze overwegend dodelijke aandoening.
In tegenstelling tot veel giftige planten die vaak vies smaken, vinden paarden alles aan de Esdoorn juist lekker zoet. Het zoete ingedikte sap kennen we immers als Ahornsiroop/Maplesirup als lekkernij.

 

Verspreiding  

De zaden van de Esdoorn kunnen door hun helicopterachtige vleugels grote afstanden overbruggen. Tijdens een herfststorm zullen de duizenden zaden losgerukt worden van de boom en over grote afstand verspreid worden. Dus ook wanneer er in de directe omgeving van uw wei geen esdoorns staan kunnen er toch veel zaden in terrechtkomen.  

 

Bestrijding van Esdoorn 

 

Onkruidbestrijdingsmiddelen 

Onkruidverdelgers zijn niet krachtig genoeg om de kiemkracht van deze zaden te stoppen, nog om zaailingen te doden. Ook niet bij hogere concentratie en evenmin wanneer het uitgevoerd wordt door een proffecioneel bedrijf.

Overgrote deel van de zaailingen verschrompelen bovengronds voor een deel, maar herstellen ondergronds en komen terug op. Daarbij komt dat de zaden niet allemaal gelijktijdig ontkiemen en er dus meermalen gespoten zou moeten worden. Tevens behouden de zaailingen die wel afsterven hun gifstoffen en blijven dus net zo gevaarlijk voor uw paard.

Gezien het minimale resultaat is gebruik van onkruidverdelgers derhalve af te raden..

Maaien 

Helpt niet als besrijding omdat er heel kort zou moeten worden gemaaid. Ook dient het maaisel opgevangen en afgevoerd te worden, want ook gemaaid behouden zaailingen hun gifstoffen. Ook bij maaien geldt dat de zaden niet allemaal gelijktijdig ontkiemen en er dus meermalen gemaaid en het maaisel opgevangen moeten worden.

Handmatig verwijderen

Het beste resultaat bereikt men door in de herft en winter de weides te controleren op zaden en deze handmatig te rapen. Probeer in ieder geval te voorkom dat de zaden in de grond geharkt of getrapt worden, want die kunnen in het voor voor grote problemen zorgen.

In het voorjaar dient de wei dagelijks gecontroleerd te worden op jonge kiemplantjes. Deze zaailingen kunnen zoals als gezegd uiters giftig zijn.  

  

Herkennen van de Esdoorn


Controleer uw paardenweides met regelmaat!




Doe dit in het voorjaar met grote regelmaat, ook wanneer er geen Esdoorns in de directe omgeving staan. Het zaad kan in de herfst en winter bij harde wind namelijk over vele honderden meters zelfs kilometers verspreid worden. Zo kunnen er duizenden zaden in uw weiland terecht komen. Deze zaden kiemen niet allemaal tegelijkertijd. Hierdoor is het raadzaam gedurende vele weken de weides dagelijks te controleren. Bestrijdingsmiddelen werken om deze reden ook niet effectief. Wanneer u ervoor kiets om te maaien, dan dient het maaisel verwijderd te worden.

Onderwerp uw pauzeplek of overnachtingsweide tijdens trektochten altijd aan een grondige inspectie
Even op een mooie grazig plek uitrusten tijdens je bosrit lijkt heerlijk, maar het is zaak dat je ook hier eerst goed inspecteerd of er geen Esdoorns in het gras verscholen zitten.




 

Onderstaande foto’s tonen de ontwikkelingsfases van een Esdoorn van zaad tot 2 jarige boom. 

 

Fase 1 : esdoornzaad / helicopterzaad


     


 


Fase 2 : kiemend zaad


          

 


           



Het zaad kan ook ontkiemen in de grond:
         

 
Fase 3 : ontwikkeling van de kiembladen bij zaailingen


     
 
 

 

Fase 4 : volledig ontwikkelde kiembladen


     

 


Fase 5: Esdoornzaailing vormt eerste echte blad 
De kleur van jonge Esdoornbladeren kan sterk wisselen en varieren van rood tot lichtgroen.

     


     

 

 

Fase 6 : eenjarige esdoorn (stengel is reeds verhout)

     
 

 

   

Esdoorns lang bospad:


 

In de herfst is gevaar voor Esdoornvergiftiging in de wei erg groot door afvallend blad en zaden.


Tijdens herfststormen kan het zaad van vele honderden meters ver komen aanwaaien:

Een kwartiertje was nodig om deze hoeveelheid zaden in de paardenweide te verzamelen



Nieuws

Alle nieuwsitems

Duidelijkheid over handsfree ruiteren en mennen
Lees meer >

Paarden-4-Daagse Zorgvlied in September
Lees meer >

Nationaal plan voor veetransport bij extreme temperaturen in werking
Lees meer >

Twitter Volg ons op twitter




Stichting Ruiteren & Mennen in Nederland © 2019 Design by Medusa